Tanburî Cemil Bey'in Taksîm İcraları ve Hüseyin Sadettin Arel'in Nazariyatındaki Hüseynî Makamı Uygulamalarının Karşılaştırılması
Yazarlar (2)
Doç. Dr. Cevahir Korhan IŞILDAK Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Banu GEBOLOĞLU Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Rast Müzikoloji Dergisi
Dergi ISSN 2147-7361
Dergi Tarandığı Indeksler EBSCO, RILM
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 12-2015
Kabul Tarihi – Yayınlanma Tarihi 15-09-2015
Cilt / Sayı / Sayfa 3 / 2 / 994–1007 DOI 10.12975/rastmd.2015.03.02.00057
Makale Linki http://www.rastmd.com/FileUpload/bs473224/File/57_-_tanbur%C3%8E_cemil_bey%E2%80%99in_taks%C3%AEm_icralari.pdf
UAK Araştırma Alanları
Müzik Teorileri
Özet
Bu araştırma3, Türk Mûsikîsi saz icracılığının önde gelen isimlerinden olan Tanbûrî Cemil Bey’in icrasının, günümüz Türk Mûsikîsi eğitiminde yaygın bir şekilde kullanılan HS Arel nazariyatı ile arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymak amacı ile yapılmıştır. Bu amaçla arşiv taraması yapılarak taksîm icralarına ulaşılmıştır. Çalışma, Tanbûrî Cemil Bey’in hüseynî makamında klasik kemençe, tanbûr ve yaylı tanbûr ile icra ettiği, toplam üç taksîm ile sınırlandırılmıştır. Tanbûrî Cemil Bey’in bu taksîmleri önce notaya alınmış ardından da dizi, seyir özelliği, kullanılan çeşniler ve ses aralığı açısından incelenmiştir. HS Arel nazariyatında yer alan hüseynî makamına ait bilgiler ise HS Arel’in 1968 yılında yayınlanan Türk Musikîsi Nazariyatı Dersleri adlı kitabından alınmış ve Tanbûrî Cemil Bey’in icrası ile dizi, seyir özelliği, kullanılan çeşniler ve ses aralığı açısından karşılaştırmaları yapılmıştır. Bunun sonucunda makamın işlenişinde farklılıklar olduğu ortaya çıkmıştır. Tanbûrî Cemil Bey’in icrası ile HS Arel nazariyatı karşılaştırıldığında hüseynî makamının dizi açısından tamamen benzerlik göstermediği görülmüştür. Sonuç bölümünde yapılan karşılaştırmalar doğrultusunda benzerlik ve farklılıklara yer verilmiştir. Tanbûrî Cemil Bey’in taksîm icraları için yapılan bu tür bir çalışmanın, Tanbûrî Cemil Bey’in çalışmanın sınırlılıkları haricindeki taksîmlerinde ve diğer önemli virtüözlerin icralarında da uygulanması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Türk Mûsikîsi Nazariyatı, Hüseyni Makamı, Taksîm, Tanbûrî Cemil Bey, Hüseyin Sadettin Arel.
Anahtar Kelimeler