MAĞDURU BELLİ BİR KİŞİ OLMAYAN SUÇLARIN SORUŞTURMALARI NETİCESİNDE VERİLEN KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞI KARARLARININ DENETLENMESİ SORUNU
Yazarlar (2)
Arş. Gör. Başar PANCAROĞLU Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Gökhan Ölmez Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
Dergi ISSN 2651-4141
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 08-2021
Cilt / Sayı / Sayfa 25 / 3 / 471–536 DOI 10.34246/ahbvuhfd.979184
Makale Linki http://dx.doi.org/10.34246/ahbvuhfd.979184
UAK Araştırma Alanları
Özet
Dar anlamda soruşturma evresini geniş anlamda ceza muhakemesinisonlandıran kovuşturmaya yer olmadığına dair karar kesinleştikten sonra, aynı olayhakkında kamu davası açılması belli şartların varlığına bağlıdır. Bu özelliğiyle kesinhüküm benzeri bir etkiye sahip olması, söz konusu kararın etkin bir yargısal denetimetâbi tutulmasını gerekli kılmaktadır. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’ndakovuşturmaya yer olmadığı kararı için öngörülen yargısal denetime -itiraz- başvurmayetkisi yalnızca “suçtan zarar gören” sıfatını haiz kişiye tanınmakta olup suçtanzarar gören süjeliğinin kapsamı ve sınırına ilişkin herhangi bir pozitif düzenlemeyoktur. Bu konuda Türk doktrin ve uygulamasında yeknesak ve tatmin edici birtarifin geliştirilemediği tespit edilmiştir. Çalışmada, bu belirsizliğin giderilmesi için,özellikle mehaz Alman Ceza Muhakemesi Kanunu ile mukayeseli bir değerlendirmeyapılmış ve suçtan zarar gören kavramı anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Soruşturma konusu suçun, mağduru belli bir kişi olmayan suçlardan biri olması ve herhangi bir surette suçtan zarar gören sıfatına sahip bir kişinin belirlenemediğidurumda, bu soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararınaitiraz edebilecek herhangi bir kişi bulunmamaktadır. Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itirazın konu edildiği kanuni düzenlemenin bu yönüyle eksik olduğuanlaşılmıştır. Türk ceza muhakemesi sisteminde kovuşturmaya yer olmadığı kararınındenetlenmesi açısından da yargısal denetimden başka etkin bir yol bulunmamaktadır.Makalede, Türk ceza muhakemesi sistemine hâkim olan mecburilik ilkesinin hayatageçirilmesi açısından sakınca doğuran bu soruna, mevcut sisteme aykırı düşmeyecekbir çözüm getirilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler