İstanbul ilinde tıbbi aromatik ve baharat bitkileri satışı yapan aktarların yapısal özellikleri ve mevzuat hakkındaki görüşleri
Yazarlar (2)
Faruk Adıgüzel
Prof. Dr. Nuray KIZILASLAN Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Anadolu Tarım Bilim. Dergisi/Anadolu J Agr Sci
Dergi ISSN 1308-8750
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 01-2016
Cilt / Sayı / Sayfa 31 / 1 / 40–59 DOI 10.7161
UAK Araştırma Alanları
Tarımsal Yayım ve Haberleşme
Özet
Bu araştırmada, İstanbul İlindeki aktarların yapısal özellikleri ve faaliyetleri ile ilgili mevzuat hükümleri hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Veriler, 2015 yılının Ocak ayında ildeki 75 aktardan anket yoluyla sağlanmıştır. Metot olarak, yüzde dağılım ve ortalamaların yanında denetimleri yeterli ve etkin bulma durumu ile aktarların bazı özellikleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için Khi-kare (X2) testi ve aktarların mevzuat hükümlerine ilişkin görüşlerini tespit etmek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Aktarların %94.67’si erkektir ve ortalama 38.52 yaşındadırlar. Öğrenim durumları çoğunlukla lise mezunu (%44.00) olup, mesleki deneyimleri ortalama 12.89 yıldır. Aktarların %76.60’ının mesleği aktarlarda çalışarak öğrendiği belirlenmiştir. İşletmeler ortalama 11.73 yıldır faaliyettedir ve %61.33’ü çoğunlukla şahıs işletmesidir. İşletmelerde satılan ürünlerin %92.00’si toptancıdan ve %28.00’si üreticiden temin edilmektedir. Aktarların %17.33’ü tüketicilerin ürünleri karışım olarak talep ettiğini ve %50.67’si ürünün kullanımında tüketiciye bilgi verdiğini bildirmiştir. Khi-kare testi sonucunda, aktarların denetimleri yeterli ve etkin bulma durumu ile aktarlığın aile mesleği olması, hukuki yapı, ürün bilgisi verme, gıda güvenliği sistemlerinden haberdar olma ve denetim sıklığı arasında anlamlı ilişkilerin olduğu belirlenmiştir. Faktör analizi sonucunda, aktarların mevzuat hükümlerine ilişkin değerlendirmelerinin 5777 sayılı genelge için 4 faktör, takviye edici gıda yönetmelik ve tebliği ile baharat tebliği için 3 faktör altında toplandığı ve bu faktörlerin toplam varyansın sırasıyla %68.89’unu, %77.64’ünü ve %74.15’ini açıkladığı bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler